Basın Açıklaması: Hasta Hakları ve İletişim YönetmeliğiTaslağı Hakkında

Sağlık Bakanlığının bugüne kadar yürüttüğü çalışmalarda; sahada bilgi ve tecrübe sahibi olan hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının görüşlerine başvurulmadan mevzuat hazırlandığına maalesef defalarca şahit olduk. Bu yöntemle çıkarılan mevzuatların ülkemiz gerçekleriyle örtüşmediği gibi, ihtiyaçları gidermek bir yana, sahada daha büyük sorunlara yol açtığı bilinmektedir. Bu nedenle, hazırlığı yürütülen yeni yönetmelik de sağlık çalışanlarının aklına haklı olarak "Yine hangi hakkımız elimizden alınacak?" sorusunu getirmektedir.

Hekimsen olarak önerimiz ve talebimiz şudur:

• Gerek söz konusu yönetmelik gerekse bundan sonra yapılacak tüm mevzuat çalışmaları, aceleye getirilmeden ve tam bir şeffaflıkla yürütülmelidir.
• Halkın, sağlık çalışanlarının ve sivil toplum kuruluşlarının itiraz ile önerileri dikkate alınarak ulusal bir konsensüs (ortak mutabakat) oluşturulmalıdır.

Basına yansıyan detaylar çerçevesinde, yönetmelik taslağına ilişkin değerlendirmelerimiz şu şekildedir:

Dijital Onam Uygulaması: Tıbbi müdahalelerde dijital onam sistemine geçilmesi, bizim de öteden beri dile getirdiğimiz taleplerimiz arasındadır. Ancak bakanlığın mevcut bilişim altyapısının sıkça aksadığı göz önüne alındığında, dijital programın kurgulanması ve uygulanması aşamasında ciddi sorunlar yaşanabileceğine dair derin endişeler taşımaktayız.

Dijital Ortamda Şikayet ve Talepler: Mevcut 184 SABİM hattının sağlık çalışanları üzerinde kurduğu baskı ve neden olduğu motivasyon kaybı ortadayken, şikayet süreçlerinin dijital ortamla daha da kolaylaştırılması bu baskıyı derinleştirecektir. Asılsız veya haksız şikayetlere karşı caydırıcı bir yaptırım getirilmediği sürece yönetmeliğin bu kısmı kadük (işlevsiz) kalacaktır. Bizler SABİM hattının tamamen kapatılmasını talep ederken, şikayet mekanizmalarını kontrolsüzce artıracak bu maddeleri kabul edilemez buluyoruz.

Önceden Açıklanmış Sağlık İsteği: Bu uygulama kulağa hoş gelse de yönetmelikteki ilgili maddenin içeriği ve pratik uygulamada ne tür krizler yaratacağı belirsizdir. Örneğin; bir vatandaşın sistemde kayıtlı olan eski beyanından sonradan vazgeçmiş olması ancak bunu dijital sisteme işlemeyi unutması durumunda yaşanacak hukuki ve tıbbi karmaşanın sorumlusu kim olacaktır? Bu belirsizliklerin giderilmesi için yönetmelik yayımlanmadan önce kamuoyunun itiraz ve talepleri şeffaflıkla değerlendirilmelidir.

Sağlıkta Şiddetle Mücadele: Yönetmelikte yer alacağı söylenen şiddet karşıtı maddelerin önleyici olacağına dair bir inancımız bulunmamaktadır. Sağlıkta şiddet; sadece yeni kanunlar veya yönetmelikler çıkararak değil, mevcut mevzuatı samimiyetle ve tavizsiz şekilde uygulayarak önlenir. Daha önce Türk Ceza Kanunu’na (TCK) sağlıkta şiddet faillerinin tutuklu yargılanmasına ilişkin hükümler eklenmiş olsa da, basına yansıyan ve infial yaratan birkaç olay dışında bu maddenin etkin şekilde işletilmemesi, camiamızın adalet sistemine olan inancını zedelemiştir.

İletişim Vurgusunun Belirsizliği: "İletişim" kelimesi ne yazık ki sadece yönetmeliğin başlığında kalmış, ilgili maddelerin pratikte ne getireceği belirsiz bırakılmıştır. Bakanlığın geçmişteki mevzuat çalışmalarından edindiğimiz tecrübe, bu yönetmeliğin de vatandaşa hiçbir sorumluluk yüklemezken, sağlık çalışanlarına iletişim adı altında yeni ve ağır yükümlülükler getireceği kaygısını doğurmaktadır. Diğer taraftan bakanlık SİNA verileri gibi entegre yazılımlarda sürekli aksaklıklara neden olacak şekilde düzenli veri akışı sağlamayarak hekim - bakanlık iletişimini bozmaktadır. Bu açıdan bakıldığında iletişimle ilgili hususlarda bakanlığın ilk önce bakanlık içi düzenlemelere yönelmesi daha akıllıca olacaktır. 

Hekimsen olarak, hekimlerimizin ve sağlık çalışanlarımızın haklarını geriye götürecek, çalışma barışını bozacak ve sahadan kopuk olarak hazırlanacak düzenlemeleri kabul edilemez buluyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.