OECD 2023 İlaç Tüketimi Verileri Ne Diyor? Türkiye’nin 10 Yıllık Değişimi

1) Antihipertansif İlaçlar (Tansiyon)

En yüksek tüketim:

• Almanya 668 – Macaristan 549 – Finlandiya 528
• OECD ortalaması: 338
• Türkiye: 186 → OECD ortalamasının çok altında

Türkiye’nin 10 yıllık değişimi:

2013 → 2023: 126 → 186 (%47 artış)

Tansiyon ilaç kullanımında yükseliş var, ancak hâlâ OECD’nin çok gerisindeyiz.

 2) Antidiyabetikler (Şeker İlaçları)

• En yüksek: Slovakya 230 – Kanada 214 – Finlandiya 119
• OECD ortalaması: 93
• Türkiye: 97 → OECD ortalamasına yakın

Türkiye’nin 10 yıllık değişimi:

2013 → 2023: 58 → 97 (%67 artış)

Diyabet ilaç tedavisi kullanımında Türkiye ortalama seviyede, ancak yükseliş dikkat çekici.

3) Lipid Düşürücüler (Kolesterol İlaçları)

• En yüksek: Danimarka 230 – Finlandiya 216 – Çekya 212
• OECD ortalaması: 146
• Türkiye: 44 → OECD'nin en düşüklerinden biri

Türkiye’nin 10 yıllık değişimi:

2013 → 2023: 18 → 44 (%144 artış – 2,4 kat)

Kolesterol ilaç kullanımında dev artış olsa da Türkiye hâlâ OECD'nin dibinde.

4) Antidepresanlar

• En yüksek: İzlanda 168 – Portekiz 152 – Birleşik Krallık 137
• OECD ortalaması: 77
• Türkiye: 61 → OECD ortalamasının altında

Türkiye’nin 10 yıllık değişimi:

2013 → 2023: 36 → 61 (%69 artış)

Antidepresan kullanımı hızla artıyor ancak hâlâ OECD ortalamasının gerisinde.

Son günlerde SGK’nın “yüksek ilaç maliyeti” söylemiyle aile hekimlerine baskı yapması tartışılırken OECD verileri gerçeği çıplak bir şekilde ortaya koyuyor:

Türkiye, kronik hastalık ilaçlarında OECD’nin en düşük tüketim seviyelerinde!

Millet olarak çok ilaç kullanmıyoruz — tam tersine, birçok alanda ortalamanın çok altındayız.

SGK’nın Reçete Baskısı Bilimsel Değil!

OECD verileri çok net:

• Türkiye’de aşırı ilaç kullanımı yok.
• İlaç tüketimi OECD’ye göre düşük.
• “SGK’yı ilaç harcaması batırıyor” söylemi gerçek dışı. Bakınız 2025 Yılı Bütçe Gerekçesi OVP raporuna SGK bilim dışı verilere dayanarak ilaç tasarrufu hedefi koymuş bu hedefi sağlamak için aile hekimlerine bordroda kesintiyi öngeren yönetmelik çıkartılarak aile hekimleri vatandaşla karşı karşıya getirilmiştir.
• Aile hekimlerine yazdıkları ilaçlara kısıtlama getiren ek ödeme kesintisi gibi baskılar bilimsel değildir.

Asıl sorun, ilaca erişimin düşük olması ve kronik hastalıkların yeterince kontrol altına alınamamasıdır.

Gerçek Ne?

SGK’nın maliyet azaltma çabası, bilimsel veriye değil, bütçe kaygısına dayanıyor.

Aile hekimleri ise:

• ⁠Bilimsel kılavuzlara göre reçete yazıyor
• ⁠Hastasına göre tedavi planlıyor
• Gereksiz baskı altında çalışmak zorunda bırakılıyor

Türkiye ilaçta israf eden değil, tam tersine OECD’ye göre az ilaç kullanan bir ülkedir.SGK'nın yaptığı baskı ne bilimsel ne de adildir.Aile hekimlerinin görevi reçetelerini ek ödeme kesintilerine göre şekillendirmek değil; sağlıklı bir nüfus oluşturmaktır.Bu baskılar halk sağlığını riske atar.