AHBS Geçişi Zorunlu Mu Oluyor?

Kamuoyuna ve Değerli Meslektaşlarımıza

AHBS ve Zorunlu Geçiş Süreci Hakkında Sahadan Tespitler

Sağlık Bakanlığı tarafından yeni Aile Hekimliği Bilgi Sistemi’ne (AHBS) geçiş sürecinin sonunda zorunlu hale getirileceğine ilişkin açıklamalar kamuoyuna yansımaktadır.

Geçiş süreci aile hekimleri açısından bir tercih olmaktan çıkarılıp zorunlu kılınacaksa, bu süreç yalnızca bir yazılım değişikliği olarak ele alınmamalı, birinci basamak hizmetinin gerçek işleyişi ve saha ihtiyaçları esas alınmalıdır. Zorunlu bir sistem, sahada hizmet üreten aile hekimlerinin, aile sağlığı çalışanlarının ve Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) operasyonel gerekliliklerini karşılamak zorundadır.

HEKİMSEN olarak açıkça vurguluyoruz:

• Sahayı ve iş akışını dikkate almayan, iş yükünü artıran ve ek bürokrasi üreten dijital dönüşüm yaklaşımları sürdürülebilir değildir.
• AHBS, birinci basamağın hizmet kalitesini artıran, süreçleri sadeleştiren ve hekimi yoğun veri giriş yükü altında bırakmayan bir yapıda kurgulanmalıdır.

Bu çerçevede, sahadan gelen geri bildirimler doğrultusunda beklentilerimizi kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

Sahadan Gelen Öncelikli Beklentiler

1. Mobil uygulama standart olarak sağlanmalıdır.

Gün içi yoğun akış ve sahada yürütülen işlemler nedeniyle mobil erişim, hızlı işlem ve hizmet sürekliliği için gereklidir.

2. Tek ekran ve tek sistem yaklaşımı benimsenmelidir.

HYP, SİNA, SGK raporları, ilaç işlemleri ve MHRS süreçleri AHBS üzerinden entegre şekilde yürütülmeli. Çoklu platform kullanımı nedeniyle ortaya çıkan zaman kaybı ve hata riski ortadan kaldırılmalıdır.

3. Hasta iletişim/adres/kimlik bilgileri otomatik ve güncel şekilde sisteme yansıtılmalıdır.

• MERNİS benzeri kaynaklardan verilerin otomatik güncellenmesi sağlanmalı, AHBS üzerinden ücretsiz SMS gönderimi mümkün olmalıdır.
• Ayrıca bu SMS bildirimleri performans itiraz süreçlerinde “ulaşma girişimi” açısından dijital kanıt niteliğinde kabul edilmeli, İl Sağlık Müdürlükleri tarafından da sistem üzerinden görülebilmeli ve ek evrak yükü oluşturmadan ilgili komisyona aktarılmalıdır.
• Aynı kapsamda, ilaç etkileşimi, ilaç–tanı uyarıları, gebelik/laktasyon kullanım uyarıları gibi klinik karar destek modülleri bilimsel altyapıyla AHBS’ye entegre edilmeli ve sürekli güncellenmelidir.

4. SİNA ve HYP verileri otomatik ve günlük güncellenmelidir.

Teşvik ödemeleri ve ilgili parametreler, kullanıcı tarafından şeffaf ve izlenebilir biçimde görüntülenebilmelidir.

5. ASM içinde ortak sıra alma / KİOSK sistemi standart hale getirilmelidir.

Başvuru akışını düzenler, bekleme karmaşasını ve iş yükünü azaltarak hizmet verimliliğini artırır.

6. Reçete süreçlerinde otomatik bilgilendirme devreye alınmalıdır.

• E-reçete onayı sonrasında, vatandaşın sistemde tanımlı telefon numarasına otomatik olarak iletilmelidir.
• Bu uygulama hem hastanın bilgilendirilmesini sağlar hem de iletişim bilgilerinin güncelliğini destekleyerek gerektiğinde hastaya ulaşamama sorununu azaltır.

7. Branş hekimlerine danışma ve kayıtlı konsültasyon altyapısı oluşturulmalıdır.

• İl/bölge düzeyinde, vaka değerlendirmesi ve bilimsel paylaşım yapılabilecek, gerektiğinde branş hekimlerine soru yöneltilebilecek “forum/konsültasyon” yapısı AHBS’ye entegre edilmelidir.
• Bu yapı, Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmeli, kayıt altına alınan görüşmelerin resmî konsültasyon niteliği açık şekilde tanımlanmalıdır.

8. Program bedeli ve ücret politikası öngörülebilir ve şeffaf olmalıdır.

Aile hekimlerine program tercih hakkı tanınmıyorsa, ücretlendirme keyfî olmamalı, belirli kriterlere bağlanmalı ve olası artışlar konusunda önceden şeffaf bilgilendirme yapılmalıdır.

9. Aile Sağlığı Çalışanlarının (ASE) yetki ve iş akışı sisteme uygun şekilde düzenlenmelidir.

ASE’lerin kendi kullanıcı alanları üzerinden işlemleri gerçekleştirebilmesi sağlanmalı, hekim ve ASE ekranları arasında veri akışı otomatik ve tutarlı şekilde güncellenmelidir.

10. İzlem ve taramalar AHBS üzerinden otomatik yürütülmelidir.

Tarayıcı üzerinden ayrı giriş zorunluluğu; platformlar arası veri uyumsuzluğu, işlemlerin AHBS’de yapılmamış görünmesi ve HYP’nin gereksiz açılması nedeniyle sahada ciddi zaman kaybına yol açmaktadır.

11. Dijital altyapı kapasitesi ve hizmet sürekliliği güvence altına alınmalıdır.

Altyapı sorunları giderilmeden kesintisiz yüksek performans beklentisi iş yükünü artırmakta ve motivasyonu olumsuz etkilemektedir; ödeme ve değerlendirme mekanizmaları hizmet gerçekliğiyle uyumlu, öngörülebilir ve adil olmalıdır.

12. Mevcut AHBS kayıt ve notları eksiksiz ve doğrulanabilir biçimde aktarılmalıdır.

Yılların birikimi olan kayıtlar klinik süreklilik ve iş akışı için kritiktir; veri kaybı kabul edilemez, geçiş planı tam ve doğrulanabilir veri aktarımı güvencesi içermelidir.

13. Teknik destek altyapısı tamamlanmadan zorunlu geçişe gidilmemelidir.

Destek hatları, eğitim, arıza yönetimi ve acil senaryolar netleşmeden yapılacak geçiş hizmette aksama riski doğurur; sahada kesintisiz hizmeti güvenceye alacak operasyon planı oluşturulmalıdır.

Açık Çağrımızdır

AHBS’ye geçiş zorunlu olacaksa, bu sistem yalnızca idari beklentilerle değil, birinci basamağın sahadaki gerçek iş yükü, klinik ihtiyaçları ve hizmet sürekliliği esas alınarak tasarlanmalıdır.

HEKİMSEN olarak; sürecin şeffaf yürütülmesini, geçişin dayatma yerine istişare ile planlanmasını ve sahadan gelen geri bildirimlerin resmî biçimde dikkate alınmasını talep ediyoruz. Birinci basamak, deneme–yanılma yaklaşımının uygulama alanı değildir.