OECD Raporu Açıkça Gösteriyor: Türkiye’de Koruyucu Sağlık Hizmetleri Yetersiz

Verilere göre Türkiye;

• •⁠  ⁠meme kanseri taramalarında alt sıralarda,
• •⁠  ⁠rahim ağzı kanseri taramalarında orta-alt grupta,
• •⁠  ⁠kolon kanseri taramalarında ise en düşük oranlara sahip ülkeler arasında yer almaktadır.

Bu tablo, kanserde başarının yalnızca tedavi kapasitesiyle değil, erken tanı ve güçlü birinci basamak sağlık hizmetleriyle mümkün olduğunu bir kez daha göstermektedir.

Ancak bugün Türkiye’de aile hekimliğinde gelinen nokta, ne yazık ki koruyucu sağlık hizmetlerini önceleyen bir model olmaktan uzaklaşmıştır.

Sistem vardır; ancak önleyici kapasite zayıflamış, nitelikli izlem geri plana itilmiş, sağlık hizmeti giderek hasta sayısı ve performans baskısı altında rakam odaklı bir yapıya sürüklenmiştir.

Oysa birinci basamak;

• •⁠  ⁠riskleri erken saptayan,
• •⁠  ⁠taramaya erişimi artıran,
• •⁠  ⁠kronik hastayı düzenli izleyen,
• •⁠  ⁠vatandaşı koruyan ve yönlendiren

temel sağlık hizmeti alanıdır.

Kanser taramalarındaki düşük oranlar, bu alanın yeterince güçlendirilmediğini açık biçimde göstermektedir. Tarama oranı düştükçe hastalık geç evrede yakalanmakta, tedavi zorlaşmakta, maliyet artmakta ve yaşam kayıpları büyümektedir.

HEKİMSEN olarak açıkça ifade ediyoruz:

Türkiye’de sağlık politikası, sayı ve başvuru yükü odaklı anlayıştan çıkarılmalı;koruyucu hekimliği, taramayı, izlemi ve nitelikli birinci basamak hizmetini merkeze alan bir yapıya dönüştürülmelidir.

Aile hekimliği, yalnızca hasta karşılayan değil;hastalığı önleyen, erken tanı koyduran ve toplumu koruyan bir sistem olarak yeniden güçlendirilmelidir.

Mevcut sistemde aile hekimlerine kanser taramaları yüklenmiş ve performans kriterlerine konmuş olsa da vatandaş bilinçlendirilmeden ve iş birliği yapmadan bu sistemin yürümediği açıktır. Aile hekimlerine performans kesintisi yapmaktan öteye gidememektedir. Kanserde ve kronik hastalıklarda en etkili adım, hastalığı geç değil erken yakalamaktır ve bunun yolu da güçlü, erişilebilir ve nitelikli 1. basamak sağlık hizmetinden geçmektedir.