Özel Sağlık Sektöründe 1 Haziran Dönemeci: Kamudan Emekli Hekimleri Hangi Sorunlar Bekliyor?

Mevcut izinlerin yeni mevzuata uygun hale getirilmesi için tanınan süre 1 Haziran 2026 tarihinde doluyor. Bu tarihten itibaren hekimler için artık "şirket kurarak çalışma" dönemi kapanıyor ve 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/A (bordrolu çalışan) statüsüne geçiş zorunlu hale geliyor.

Normal şartlarda sendikal mücadelenin en temel taleplerinden biri olan güvenceli ve kadrolu çalışma (4/A) hakkı, ne yazık ki kamusal denetim eksikliği ve özel hastane patronlarının kâr marjlarını koruma hırsı nedeniyle hekimler için büyük bir gelir kaybına ve hak gasbına dönüştürülmek istenmektedir.

Geçmişten Bugüne: Özel Hastanelerin "Şirketleşme" Baskısı

Yıllardır özel hastane patronları, işveren olarak üstlenmeleri gereken mali sorumluluklardan kaçmak adına meslektaşlarımızı şirket kurmaya (serbest meslek erbabı statüsüne) zorlamıştır. Hekim emeğini taşeronlaştıran bu sistemle:

İşverenin ödemesi gereken SGK primleri ve vergi yükleri tamamen hekimlerin sırtına yüklenmiş,Kamudan emekli olan hekimlerin anayasal hakkı olan emekli ilave ödemelerinin kesilmemesi, sermaye tarafından bir lütuf ve maliyet avantajı gibi kullanılmıştır.

1 Haziran 2026 tarihi itibarıyla bu rantiye düzeni yasal olarak sona erecektir. Ancak sermaye, kendi payına düşen yasal maliyetleri yine hekimlerin üzerine yıkma hazırlığındadır.

Emekli Hekimler İçin Büyük Tehlike: Maaş ve Ek Ödemeler Kesiliyor!

Yeni düzenleme ile birlikte kamudan emekli olup özel sektörde 4/A statüsünde çalışmaya başlayacak hekimleri, emeklilik tarihlerine göre iki farklı senaryo bekliyor. Ne yazık ki her iki senaryonun ucu da gelir kaybına çıkıyor:

2008 Öncesi Emekli Olanlar (5434 Sayılı Kanun)

Bu kapsama giren hekimler, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesilmek şartıyla emekli maaşlarını almaya devam edebilecekler. Ancak en büyük darbeyi buradan alacaklar: Emekli ilave ek ödemeleri tamamen kesilecek.

2008 Sonrası Emekli Olanlar (5510 Sayılı Kanun)

En ağır darbeyi bu gruptaki hekimler alıyor. 2008 sonrasında emekli olan bir hekim 4/A statüsünde çalışmaya başladığı an, hem emekli aylığı hem de emekli ilave ek ödemesi kesilecek.

Emekli Olmayan Hekimler de Hedefte: Mali Yük Hekime mi Yıkılacak?

Sadece emekli hekimler değil, özel sektörde aktif olarak çalışan diğer hekimler de şu sıralar büyük bir baskı altında. Normal şartlarda 4/A statüsüne geçişle birlikte ortaya çıkacak olan vergi ve SGK primi yükümlülüklerinin işveren (özel hastane sermayesi) tarafından karşılanması gerekiyor.

Ancak sahadan gelen bilgiler, özel hastanelerin kâr marjlarını korumak adına bu yeni maliyetleri hekimlerin hak edişlerinden ve maaşlarından kesmeye çalıştığını gösteriyor.

Güvenceli Çalışma mı, Gelir Kaybı mı?

Normal şartlarda hekimlerin sosyal güvencesini artırması ve haklarını koruması gereken "4/A (bordrolu) çalışma" zorunluluğu; kamunun denetim eksikliği ve özel hastane patronlarının kâr hırsı nedeniyle hekimler için ciddi bir gelir tuzağına dönüşmek üzere.

Sektörün sürdürülebilirliği ve hekimlerin emeğinin korunması adına acilen şu iki adımın atılması gerekiyor:

• Sıkı Kamu Denetimi: Özel hastanelerin, yasal olarak üstlenmeleri gereken vergi ve SGK prim yüklerini hekimlerin hak edişlerine yansıtma girişimleri sıkı bir şekilde denetlenmeli ve cezalandırılmalıdır.
• Yasal Güvence: Kamudan emekli olup özelde 4/A'lı olarak çalışacak hekimlerin, 2008 öncesi veya sonrası ayrımı yapılmaksızın, emekli aylıkları ve ilave ödemeleri yasal koruma altına alınmalıdır. Hekimler çalışırken emeklilik haklarından mahrum bırakılmamalıdır.

Diğer taraftan, hekimler geçinmek için "ömür boyu" çalışmak zorunda kalmamalıdır!

Kamudan emekli olan hekimlerin karşı karşıya kaldığı tüm bu karmaşanın ve hak kayıplarının temelinde yatan asıl sorun, hekimlerin emeklilik döneminde insanca yaşayabilecekleri bir gelire sahip olamamalarıdır. Yıllarca gece gündüz demeden, can kurtarma idealiyle, ağır ve yıpratıcı şartlar altında çalışan hekimler; emekli olduklarında geçinebilmek için ileri yaşlarında bile özel sektörün insafına sığınmak zorunda bırakılmamalıdır.

Hekimlerin artık yaşlılıklarında da yıpranmaya devam edeceği, geçim kaygısıyla çalışmak zorunda kalmayacağı, mesleki vakar ve haysiyete yaraşır bir emekli maaşı ve adil bir emeklilik ikramiyesi düzenlemesi acilen hayata geçirilmelidir.