Aile Hekimlerinin Maaşlarında Keyfi Kesintilere Karşı Hukuki Süreç Başlatılıyor

Hekimsen olarak, aile hekimlerine yönelik yönetmelik düzenlemeleriyle getirilen ve hekimlerin kontrolü dışında gelişen durumlarda dahi maaş kesintisini öngören uygulamaların hem Anayasa’ya hem de uluslararası hukuk normlarına açıkça aykırı olduğunu kamuoyuna saygıyla bildiriyoruz.

1. Anayasa’ya Aykırılık

Bu kesinti uygulamaları, başta Anayasa’nın;

• 10. maddesinde güvence altına alınan eşitlik ilkesine,
• 35. maddede yer alan mülkiyet hakkına ve
• 49. ve 55. maddelerde tanımlanan adil ücret ve çalışma hakkına

açıkça aykırılık teşkil etmektedir.Vatandaşın Aile Sağlığı Merkezi’ne (ASM) başvurmaması, hekimin inisiyatifinde olmayan bir durumdur. Buna rağmen aile hekiminin ücretinden kesinti yapılması, eşitlik ilkesini, mülkiyet hakkını ve emeğin karşılığını esas alan adil ücret düzenini ihlal etmektedir.

2. Kanunlara Aykırılık

Yürürlükteki 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu, hekimin ücretinin nasıl belirleneceği ve hangi durumlarda kesinti yapılabileceği konusunda açık hükümler içermemektedir. Bu nedenle, ikincil bir düzenleme olan yönetmelik ile getirilen kesinti uygulamaları kanuna açıkça aykırıdır.Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen memur güvenceleri ve disiplin ilkeleri, hekimin kontrolü dışındaki nedenlerle cezalandırılmasına olanak tanımamaktadır.

3. İdari Hukuk İlkeleri Açısından Aykırılık

İdarenin işlemleri, hukuka uygunluk, kamu yararı ve orantılılık ilkelerine dayanmalıdır. Ancak bu kesinti uygulamaları:

• Hekim kusurlu olmadığı halde cezalandırılmaktadır.
• ⁠Kamu yararına hizmet etmediği gibi, sağlık çalışanlarının motivasyonunu düşürmektedir.

Bu durum, açıkça amaç ve konu unsurlarına aykırı bir idari işlem niteliğindedir.

4. Uluslararası Hukuka Aykırılık

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne ek 1 No’lu Protokol'ün 1. maddesi uyarınca, maaşlar mülkiyet hakkı kapsamında korunmaktadır.Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri de adil ücret hakkını güvence altına almaktadır. Yönetmeliğin bu düzenlemeleri, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle de çelişmektedir.

5. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu (Hizmet Kusuru)

Hizmet kusuru bulunmaksızın yapılan maaş kesintileri, idarenin kusursuz sorumluluğu kapsamına girer. Hekimin hiçbir kusuru yokken yapılan bu keyfi kesintiler nedeniyle, hem iptal davası hem de tazminat davası açılması mümkündür.

Hekimsen olarak, bu hukuka aykırı uygulamaların derhal sona erdirilmesi ve yönetmelik hükümlerinin iptali için gerekli tüm hukuki süreçleri başlatmış bulunuyoruz.Ayrıca meslektaşlarımızın yapılan kesintiler için bireysel dava açmaları da gerekmektedir. Hekimsen'den hukuki yardım talebinde bulunacak üyelerimiz için hukuki süreç başlatılacaktır. 

Meslektaşlarımızın alın teri, keyfi düzenlemelerle zedelenemez. Hekimler, vatandaşın başvurusuna göre değil, sağlık hizmetini en iyi şekilde sunmak için var gücüyle çalışan birer kamu görevlisidir.