Hekimsen Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban: “Teşvik Ek Ödeme Sistemi Hekimliği Yaralıyor”

Teşvik Ek Ödeme Sistemi Hekimlik Mesleğine Zarar Veriyor”

“Sağlıkta artık verimlilik değil, adaletsizlik üreten bir sistem var”

Hekimsen Genel Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban, kamu hastanelerinde uygulanan teşvik ek ödeme sisteminin amacından saptığını ve hekimlik mesleğine zarar verdiğini belirtti. Uzm. Dr. Adil Kurban, sistemin hekimleri motive etmek yerine mesleki tükenmişliğe sürüklediğini, sağlık hizmetinin niteliğini düşürdüğünü ve adaletli bir maaş yapısına çok yönlü zarar verdiğini ifade etti.

“Hekimin emeği puanla ölçülmez”

Uzm. Dr. Adil Kurban, performansa dayalı sistemin uzun yıllar önce “verimliliği artırma” hedefiyle getirildiğini, ancak bugün gelinen noktada bu sistemin verimlilikten çok haksız rekabeti beslediğini ve adaletsiz ek ödeme puanlamasıyla maaşta eşitsizliği derinleştirdiğini ifade etti. 

“Performans sistemi, ‘ne kadar çok işlem, o kadar çok kazanç’ mantığına dayanıyor. Hekimler, daha fazla puan toplamak için kısa sürede daha çok hasta bakmaya zorlanıyor. Bu durum, tanı doğruluğunu, hasta güvenliğini ve hekim–hasta iletişimini olumsuz etkiliyor. Bir yandan birim zamanda bakılan hasta sayısı artarken, nitelikli muayene imkânsız hale geliyor ve hekimler daha fazla tahlil ve tetkik istemeye yönelmek zorunda kalıyor. Sonuç olarak bu sistem, hem hastaya zarar verme riskini artırıyor hem de sağlık sistemini sürdürülemez bir finansal yükün altına sokuyor.”

Uzm. Dr. Adil Kurban, hekimlerin bir hastaya ayırabildiği sürenin ortalama 5 dakikaya kadar düşürüldüğünü, bunun hem hasta hem de hekim açısından kabul edilemez bir tablo olduğunu ifade etti.

“Branşlar arası gelir uçurumu büyüyor”

Hekimsen Genel Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban, teşvik ek ödeme sisteminin sağlıkta en büyük adaletsizlik kaynağı haline geldiğini belirterek, sistemin branşlar arasında ciddi gelir farkları yarattığını vurguladı.

Uzm. Dr. Adil Kurban, “Aynı kurumda, aynı statüde görev yapan hekimler arasında yalnızca işlem puanları farklı olduğu için iki hatta üç kat fark oluşuyor. Bu durum hem çalışma barışını hem de motivasyonu yok ediyor.” dedi.

Bazı branşların yapılan işlemlerin puan değerleri sayesinde kolaylıkla tavandan ek ödeme alabildiğini, buna karşın bazı branşlarda hekimlerin fazla mesai yapsa bile hedeflenen ek ödeme seviyelerine ulaşamadığını ifade eden Uzm. Dr. Adil Kurban, bu adaletsiz sistemin hem motivasyonu hem de Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) tercihlerini olumsuz etkilediğini dile getirdi. Uzm. Dr. Adil Kurban, “Gelir adaletinin bozulduğu bir sistemde ne verimlilikten ne de hizmet kalitesinden bahsetmek mümkün değildir.” sözleriyle çağrısını yineledi.

“Ekip ruhu kayboldu, bireysel rekabet arttı”

Uzm. Dr. Adil Kurban, sağlık hizmetinin doğası gereği ekip çalışması gerektirdiğini ancak mevcut sistemin bireysel rekabeti teşvik ettiğini belirtti:“Ameliyathane, yoğun bakım, laboratuvar gibi birimler de çalışan hekimler ekip uyumuyla çalışır. Ancak puan sistemi herkesin kendi kazancına odaklanmasına neden oluyor. Ekip ruhu kayboldu, hizmetin bütünlüğü zedeleniyor. Hatta, artan iş yükü ve yoğunluk nedeniyle bunalan ameliyathane çalışanları, doğrudan hasta bazlı performans ödemesi alamadıkları için zaman zaman pasif direniş tutumuna yönelmektedir. 

“Etik değerler aşınıyor, bilimsel faaliyetler yok sayılıyor”

Performans baskısının etik değerleri ve bilimsel üretkenliği de olumsuz etkilediğini belirten Uzm. Dr. Adil Kurban, bazı hekimlerin puan kaybetmemek için gereksiz tetkik veya işlem yapmaya yönelmek zorunda kaldığını ifade etti:

“Bilimsel yayın, eğitim veya akademik faaliyetlerin sistemde hiçbir karşılığı yok. Hekimlik, bilimden koparılıyor; ticari bir meslek haline getiriliyor.”

“Taşra hastaneleri dezavantajlı hale geldi”

Uzm. Dr. Adil Kurban, döner sermaye gelirine dayalı bu sistemin şehirler arasında da büyük eşitsizlikler yarattığını söyledi:“Büyük şehirlerdeki hastaneler daha fazla gelir elde ettiği için yüksek ek ödemeler yapılabiliyor. Ancak taşra hastaneleri düşük bütçelerle çalışıyor. Aynı unvanda çalışan hekimler eşit puan bile alsalar bile şehir ve ilçe farkına bağlı gelir uçurumu yaşıyorlar. Bu durum taşrada hekim tutmayı imkânsız hale getiriyor.”

“Performans değil, adalet temelli sistem istiyoruz”

Hekimsen olarak teşvik ek ödeme sisteminin kökten revize edilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Adil Kurban, şunları söyledi:

“Hekimin emeği puanla ölçülemez. İnsan hayatına dokunan bir mesleği sadece üretim sayısına indirgemek, hem hekimliğe hem de topluma zarar verir.”Uzm. Dr. Adil Kurban, Hekimsen olarak Hekim Meslek Kanunu Tasarısı “Değer Temelli Ücretlendirme Modeli” üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Bu modelin hem ücret adaletini sağlayacağını hem de hekimlik mesleğinin saygınlığını yeniden tesis edeceğini ifade etti.

“Gerçek çözüm: Değer temelli sistem”

Uzm. Dr. Adil Kurban, mevcut teşvik ek ödeme sisteminin bilimsel, şeffaf ve ekip temelli bir yapıya kavuşturulması gerektiğini vurguladı. Hekim gelirinin %80’inin artık performanstan bağımsız sabit kök maaş olarak güvence altına alınmasının zorunlu olduğunu belirtti. Açıklamada, sabit kök maaşın asgari ücretin belirli katlarına endekslenerek altına düşmeyecek şekilde düzenlenmesi ve izin, rapor veya hastalık gibi nedenlerle kesintiye uğramayacak biçimde yasal güvenceye alınmasının gerekliliği ifade etti.

Hekimlik Meslek Kanunu tasarısında yer alan maaş modelinin de bu anlayış doğrultusunda hazırlandığı, hekimlerin toplam gelirlerinin yaklaşık %80’ine denk gelen kısmının sabit maaş olarak korunmasının hedeflendiğini vurguladı. Bu sabit gelir yapısının, hekimlere ekonomik istikrarsağladığı; mesleki kararlarını dışsal ve idari baskılardan arındırdığı ve böylece tıp etiğine uygun sağlık hizmeti sunumunu desteklediğini belirtti. Sistemin kalan %20’lik kısmının ise performansa dayalı teşvik ek ödeme olarak yapılandırılacağı, böylece hekimlerin tercih ve emeğine göre ek gelir elde edebileceğini belirtti.

Hekimsen Genel Başkanı Uzm. Dr. Adil Kurban açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Biz performansa değil, adalete dayalı bir sistem istiyoruz. Bu talebimiz sadece bizim haklarımızı almamıza neden olmayacak aynı zamanda sağlık giderlerini azaltacaktır. Hastalarımız daha çok kendini ifade edebilecek, hekimlerimiz ise daha çok hastası için vakit ayırabilecektir. Hekimlik onuru puan cetvelleriyle değil, insan hayatına verilen değerle ölçülür. Türkiye’nin her köşesindeki hekimler için adil, sürdürülebilir ve etik temelli bir ücretlendirme sistemi kurulana kadar mücadelemiz sürecektir.”