Toplu Sözleşme Sürecinde Kritik Dönemeç: Hakem Kurulu ve Olası Senaryolar

4688 sayılı Kanun’un 31. maddesi çok açıktır: Yetkili sendika veya konfederasyon toplu sözleşme görüşmelerine katılmaz ya da uzlaşmazlık durumunda Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’na başvurmazsa, kamu çalışanlarının mali ve sosyal hakları “genel hükümler” çerçevesinde belirlenir.

Genel Hükümler Ne Anlama Geliyor?

Anayasa’nın 128. maddesi gereği, memurların mali ve sosyal hakları kanunla düzenlenmektedir. Eğer toplu sözleşme imzalanamazsa, süreç Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) devredilir. Bu durumda; maaş zamları, ödenekler ve diğer sosyal haklar doğrudan yasa ile belirlenir.

Yani hak belirleme süreci sendikal masadan çıkar, tamamen Meclis’in inisiyatifine geçer.

Hakeme Gidilmez İse Önceki Toplu Sözleşme Hakları Korunacak mı?

Kamuoyunda sıkça sorulan kritik konu şudur: Hakeme gidilmez ise “7. Dönem Toplu Sözleşme’de kazanılan haklar devam eder mi?”4688 sayılı Kanun’da “yeni sözleşme imzalanana kadar eski sözleşme geçerlidir” şeklinde açık bir ifade bulunmuyor. Ancak Kanun’un 43. maddesi, boşluk durumunda 6356 sayılı Kanun’un uygulanacağını belirtir. 6356 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre ise sona eren toplu iş sözleşmesinin işçiye ilişkin hükümleri, yenisi yürürlüğe girene kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.

Yetkili Sendikanın Sessizliği

Yetkili sendikanın bu yasal düzenlemeleri bilmemesi düşünülemez. Ancak görünen o ki, sorun bilgi eksikliği değil, irade eksikliğidir. Hükümetle karşı karşıya gelmekten çekinen sendika yönetimi, risk almamak adına bahaneler üretmeyi tercih etmektedir.

Hakem Kurulu’na Gidilirse Ne Olur?

Süreç Hakem Kurulu’na taşındığında, çoğu zaman mevcut hakların “tekrarlandığı” kararlar çıkmaktadır. Ancak bu kararlar enflasyonun altında kalan zam oranlarıyla memurun alım gücünü zayıflatmakta, çalışanı daha da yoksullaştırmaktadır.

Hekimsen’den Çağrı: Cesur Adımlar Atılmalı!

Yetkili sendikanın Hakem Kurulu’na başvurmaktan kaçınması gerekmektedir.“Gitmezsek kazanımlar kaybolur” söylemi sahada gereksiz bir korku yaratmaktan başka bir işe yaramamaktadır. Bu süreç, eylem yapmaya gerek kalmadan kamu çalışanları için tarihi bir fırsat sunmaktadır.

Yetkili sendika, bahanelere sığınmadan bu fırsatı değerlendirmeli ve memurların lehine kararlı bir duruş sergilemelidir.

Hekimsen Hukuk Birimi’nden Açıklama

Hekimsen, bu süreçte yeni hukuki argümanlarla dava açmaya hazırlanmaktadır. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu’nun yapısı Anayasa’ya ve uluslararası sendikal haklara aykırıdır. Anayasa Mahkemesi de birçok kararında, sendikal hakların görünürde tanınıp fiilen işlevsiz bırakılmasını Anayasa’ya aykırı bulmuştur.

Hekimsen olarak kamu çalışanlarının haklarını korumak için sürecin her aşamasını titizlikle izleyecek, hukuki mücadelede kararlılıkla yer alacak ve memurun güçlü sesi olmaya devam edeceğiz.