HEKİMSEN’İN ELEKTRONİK ONAM TALEBİ KARŞILIK BULDU! PEKİ, HEKİMLER NELERE DİKKAT ETMELİ?

Hekimsen’in uzun süredir ısrarla dile getirdiği elektronik onam ve evrak yükünün azaltılması talebi doğrultusunda önemli bir adım atıldı.

Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsayan düzenleme; onam kayıtlarının güvenli biçimde saklanmasını, izlenebilmesini ve hastanın e-Nabız üzerinden bu belgelere erişebilmesini öngörüyor.

Bu adımı olumlu karşılıyoruz. Ancak elektronik onamın hekimler açısından taşıdığı sorumlulukların da doğru anlaşılması gerekiyor.

ISLAK İMZALI FORM TAMAMEN KALKTI MI?

Hayır. Yönetmelik, elektronik rızanın nasıl alınacağını düzenliyor; bütün kâğıt onamları kaldıran veya her durumda elektronik yöntemi zorunlu tutan bir hüküm içermiyor. Bakanlığın uygulamaya ilişkin ilave usul ve esasları ile kurumlara göndereceği talimatlar ayrıca takip edilmelidir.

ELEKTRONİK ONAY, AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ ORTADAN KALDIRMAZ!

Öngörülen doğrulama işlemi tamamlandığında elektronik rıza alınmış sayılır. Ancak **kodun doğrulanması, hastanın yeterince bilgilendirildiğini tek başına göstermez.** Hastaya yapılacak müdahalenin açıklanması ve bu sürecin uygun biçimde belgelenmesi önemini korur.

HEKİMLERİMİZİN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER

Sözlü bilgilendirmeyi ihmal etmeyin.

Elektronik form göndermek, hastayla yapılması gereken bilgilendirme görüşmesinin yerine geçmez. Yaptığınız açıklamaları ve hastanın sorularına verdiğiniz yanıtları tıbbi kayıtlara not edin.

Hastaya değerlendirme süresi tanıyın. 

Acil durumlar dışında hastanın bilgileri anlayabilmesi, soru sorabilmesi ve karar verebilmesi için makul süre bırakın.

Onayladığınız formun içeriğini kontrol edin.

Formun yapılacak müdahaleye özgü olmasına; riskleri, komplikasyonları, alternatifleri ve müdahalenin reddinin olası sonuçlarını içermesine dikkat edin. Kendi hesabınızdan başkasının işlem yapmasına izin vermeyin.

Her iki doğrulama yönteminin de kurallarına uyun.

Hasta, kodu e-Nabız üzerinden kendisi girebilir. Kurum sistemi kullanıldığında ise kodu sağlık meslek mensubuyla paylaşabilir; bu yöntem de Yönetmelikte açıkça düzenlenmiştir. Her iki durumda da hastanın bilgilendirilmiş ve özgür iradesi esas alınmalıdır.

Kurumsal işlem için uygun cihaz ve sistem kullanın.

Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı, kurum envanterine kayıtlı ve SBYS’ye bağlı olmalıdır. Kişisel mesajlaşma uygulamalarındaki onayları Yönetmelikteki elektronik onam işleminin yerine koymayın. Kullanıcı şifrenizi paylaşmayın.

EKİP kaydınızı kontrol edin.

Süreci yürüten sağlık meslek mensubunun Entegre Kurumsal İşlem Platformunda tanımlı ve aktif olması gerekir. Özellikle rotasyon ve görevlendirmelerde kaydınızın güncelliğini kontrol edin.

Telefon numarası ve temsil yetkisini doğrulayın.

Esas olan hastaya ait doğrulanmış numaradır. Kanuni temsilci üzerinden işlem yapılacaksa temsilcinin kimliği ve telefon numarası doğrulanmalıdır. Sadece hasta yakını olmak, hasta adına rıza vermeye yetmez. Kurum sisteminde doğrulanan telefon numarası için doğrulama süresi 12 aydır.

Onamı ilgili müdahaleyle sınırlı değerlendirin.

Tek kullanımlık kod, yalnızca ilgili tıbbi müdahale için üretilir. Başka müdahaleler için genel izin olarak kullanılamaz. Müdahalenin kapsamı değiştiğinde yeniden bilgilendirme ve rıza gerekliliği, mevzuattaki istisnalarla birlikte değerlendirilmelidir.

Elektronik süreç tamamlanamıyorsa uygun alternatif usulü uygulayın.

Sistem arızası, SMS’in ulaşmaması veya doğrulamanın yapılamaması halinde elektronik onam tamamlanmış kabul edilmemelidir. Çocuk veya kısıtlı hastada kanuni temsilci yoksa, hazır değilse ya da elektronik olarak doğrulanamıyorsa elektronik yöntem kullanılamaz; izlenecek yol Hasta Hakları Yönetmeliğine göre belirlenmelidir.

Görme engeli veya okuryazar olmama, tek başına elektronik onam yasağı değildir. Hastanın erişimi, bilgilendirilmesi ve iradesini güvenle açıklaması sağlanamıyorsa uygun alternatif yöntem kullanılmalıdır.

Ret ve acil durumları ayrıca değerlendirin.

Tedaviyi reddetme veya durdurma isteği, ilgili mevzuata uygun şekilde belgelenmeli; imzadan kaçınılırsa tutanak tutulmalıdır. Rızanın alınamadığı, hayati tehlike bulunan ve bilincin kapalı olduğu acil durumlarda mevzuattaki istisnalar geçerlidir. Müdahalenin gerekçesi ve süreç kayda geçirilmelidir.

HEKİMSEN OLARAK TALEBİMİZ AÇIKTIR

Cihaz, güvenli altyapı, teknik destek ve eğitim sağlanmadan hekimlerin bu sisteme zorlanmasının; kurumsal eksikliklerin ve teknik aksaklıkların sorumluluğunun hekimlere yüklenmesinin karşısındayız.

Elektronik süreçle birlikte gereksiz mükerrer evrak işlemleri önlenmeli, hekimlerin hastalarına ayırdığı zaman artırılmalıdır.

Kişisel cihaz kullanmaya zorlanmanız veya uygulamada benzeri sorunlarla karşılaşmanız halinde Hukuk Birimimize başvurabilirsiniz.

Dijitalleşme iş yükünü azaltmalı, hasta haklarını ve hekimin mesleki güvencesini güçlendirmelidir.