OECD 2025 Sağlık Verileri: Pratisyen Hekim ve Uzman Hekim Ücretlerinde Türkiye Nerede Duruyor?

1. OECD’de Pratisyen Hekimlerin Gelir Düzeyi

Pratisyen Hekim Ücretleri Ortalama Çalışan Gelirinin 2–4 Katı

OECD ortalamalarına göre pratisyen hekimlerin geliri:

• • OECD genel ortalama: 2,1 kat
• • Türkiye: 2,0 kat
• • Macaristan: 3,6 kat
• • Şili / Polonya / İspanya: 2,4–2,5 kat

Türkiye, OECD ortalamasının altındadır ve gelişmiş ülkelerle arası çok açıktır.

Türkiye ortalamaya yakın görünse de iş yükü OECD’nin 3–4 katıdır; reel memnuniyet çok düşüktür.

OECD verilerine göre serbest çalışan pratisyen hekimler maaşlı çalışan pratisyen hekimlerden çok daha fazla kazanıyor.

Pratisyen Hekim Gelir Memnuniyeti Neden Düşük?

10 OECD ülkesinde yapılan ankete göre pratisyen hekimlerin yarısından azı gelirinden memnun.

Temel nedenler:

• • Aşırı iş yükü
• • Bürokratik baskılar
• • Artan hasta sayıları
• • Mesleki özerkliğin azalması

Yüksek gelir bile memnuniyet getirmezken Türkiye’deki düşük gelir yapısı çok daha ciddi sonuçlar üretmektedir.

2. OECD’de Uzman Hekim Gelirleri

Uzman Hekimler Ortalama Ücretin 2–5 Katını Kazanıyor

• • Kore: 7 kat (OECD rekoru)
• • Macaristan: 4,8 kat
• • İrlanda: 4,2 kat
• • OECD genel ortalama: 2,8 kat
• • Türkiye: 2,9 kat

Türkiye OECD ortalamasına yakın görünse de iş yükü ve nöbet yoğunluğu dikkate alındığında gelir seviyesi düşük kalmaktadır.

Türkiye ortalamaya göre yüksek görünse bile bu fark satın alma gücü, yüksek enflasyon ve ağır nöbet yükü ile hızla erimektedir.

OECD verilerine göre serbest çalışan uzmanlar, OECD’de maaşlı uzmanlardan %50 ile %120 arasında daha fazla kazanç elde ediyor.

3. Branşlara Göre Uzman Hekim Gelirleri (OECD)

OECD’de branşlar arasında ciddi uçurumlar bulunuyor:

En Yüksek Kazananlar

• • Radyoloji: Pratisyenin 2–3 katı
• • Oftalmoloji: Pratisyenin 1,7–3,1 katı
• • Anesteziyoloji: Pratisyen 1,6–2,4 katı

En Düşük Gelirli Branş

• Pediatri: Pratisyen Hekim seviyesine yakın, bazı ülkelerde altında

4. 2013–2023 Arası Reel Maaş Değişimi: Türkiye Nerede?

OECD ülkelerinde son 10 yılda reel maaş artışları:

Büyük artış yapanlar:

• • Macaristan: Pratisyen Hekim %17,5 – Uzman %11,7
• • Letonya: Pratisyen Hekim %11 – Uzman %8,8
• • Litvanya: Pratisyen Hekim %10,9 – Uzman %9,4
• • Polonya: Pratisyen Hekim %6,5 – Uzman %4,8

 Türkiye’de reel maaş artışları:

• • Pratisyen maaş reel artış: %2,1
• • Uzman reel artış: %1,7

Türkiye, OECD içinde en düşük reel artış yapan ülkeler arasındadır. Enflasyon karşısında hekimlerin alım gücü büyük ölçüde erimiştir.

5. OECD Verilerinin Türkiye Açısından Gösterdiği Gerçekler

1- Türkiye’de hekim gelirleri OECD ortalamasının hem altında hem de sürdürülebilir değildir.

2-Uzman–Pratisyen gelir farkı OECD’deki en yüksek farklardan biridir.

3-Ağır iş yükü + düşük ücret = mesleki tükenmişlik ve hekim göçü

4-Hekimlik mesleği Türkiye’de OECD ortalamasına kıyasla çok daha düşük bir ekonomik cazibe sunmaktadır.

5-Reel ücretler son 10 yılda anlamlı şekilde artmamış, enflasyon karşısında erimiştir.

OECD Verileri Türkiye’de Reform İhtiyacını Kesin Olarak Ortaya Koyuyor

• • Türkiye’de hekim ücretleri OECD ortalamasının altında
• • İş yükü OECD’nin çok üzerinde
• • Reel maaşlar 10 yılda kayda değer artış göstermemiş
• • Branşlar arası gelir dengesizliği büyümüş
• • Uzman hekimlerde tükenmişlik ve göç eğilimi hızlanmış durumda

OECD verileri, Türkiye’de hekim maaşları ve çalışma koşullarına yönelik kapsamlı bir sağlık reformunun artık ertelenemez olduğunu göstermektedir.

Bu analiz HEKİMSEN tarafından hazırlanmış olup, Türkiye’de hekimlerin ekonomik ve mesleki koşullarının iyileştirilmesi yönündeki bilimsel temelli politika çalışmalarının bir parçasıdır.

Not: PPP, ülkeler arasındaki yaşam maliyeti farkını eşitlemek için kullanılan özel bir kurdur. Bu sayede 100.000 USD’nin İsviçre’deki düşük alım gücü ile Türkiye’deki yüksek alım gücü karşılaştırılabilir hâle getirilir. OECD, ülkeleri eşit zeminde kıyaslamak için tüm gelirleri PPP’ye göre düzeltir.