Başvuru Yapmayan Vatandaşlar Nedeniyle Kesilen Hakedişler Hakkında Açıklama

Ancak resmi bir açıklama olmamasına rağmen bazı sendikalar, Bakanlıkla görüştüklerini ileri sürerek başvuru süresinin 1 yıla çıkarılacağı ve yapılan kesintilerin iade edileceği yönünde açıklamalarda bulunmuştur.  

Ne var ki, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün 22.07.2025 tarihli yazısına kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmamış, bu haberler dedikodu niteliğinde kalmıştır. Temmuz ayında ödenen Haziran hakedişlerinde de aile hekimleri ortalama ₺10.000 civarında gelir kaybı yaşamaya devam etmiştir.Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısı incelendiğinde, daha önce yapılmış kesintilerin iadesine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği gibi, başvuru süresinin 1 yıla çıkarılması da sadece kronik hastalık izlemleri dışındaki, daha kısa periyotlarla yapılan izlem türleri hariç tutulmuştur. 

Halbuki bakanlığın bilişim alt yapısının yetersizliğine bağlı olarak SİNA verilerinin geç verilmesi bahse konu olan izlem türlerini sağlıklı takip etmeyi imkansız hale getirmektedir. 

Bakanlıktan bilgi aldığını iddia eden bazı sendikaların açıklamaları ile Bakanlığın bu açıklamaların doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında herhangi bir resmi yanıt vermemesi, meslektaşlarımızda rehavete yol açmış; bu nedenle bazı aile hekimleri dilekçe vermeyi gerekli görmemiştir.

Oysa ilerleyen süreçte açılacak davalarda mahkemeler yalnızca dilekçe tarihinden geriye dönük 60 gün içindeki kesintilerin iadesine karar verebilmektedir. Bu sürenin öncesine ait kesintiler, hukuka aykırı dahi olsa iade edilmemektedir.  Ayrıca, dava açma süresi, dilekçe verilişinden itibaren 90 gün içinde zaman aşımına uğramaktadır. İdarenin cevap verme süresinin 30 gün olduğu dikkate alındığında, aile hekimlerinin başvuru yapabilmesi için fiilen sadece 60 günlük bir süresi bulunmaktadır.

Bakanlıkça teyit edilmeyen, kaynağı belirsiz bu tür açıklamaların yayılması ve dilekçe sürelerinin kaçırılmasına neden olması, kötü niyetli yönlendirme şüphesini artırmaktadır.

Bakanlıktan açık talebimiz şudur: 

Başvurmayan vatandaşın sorumluluğu aile hekimine yüklenemez. Bu uygulamanın iptali için açtığımız davalar hâlihazırda devam etmektedir. Sürenin 6 ay ya da 1 yıl olması, düzenlemenin dayandığı mantık hatasını ortadan kaldırmamaktadır. Kronik hastalık izlemlerine veya taramalara gelmeyen vatandaşlar nedeniyle kesinti yapılması da aynı hatalı yaklaşımın bir uzantısıdır. Bu sebeple, yargı kararı beklenmeksizin ilgili maddeler derhal iptal edilmelidir.

Kesintilerin iade edilip edilmeyeceğine dair resmi bir açıklama acilen yapılmalı ve aile hekimlerinin hukuki yol haritalarını net şekilde belirlemeleri sağlanmalıdır.  Eğer kesintiler iade edilecekse, bu işlem vakit kaybedilmeden yapılmalı ve yeni kesintilere kesinlikle başvurulmamalıdır.SİNA verilerinin anlık güncellenmesini sağlayacak alt yapı bir an önce kurulmalıdır. 

Son yıllarda çıkarılan birçok mevzuat hükmünde hukuka aykırılıklar gözlemlenmiştir. Yargı tarafından iptal edilen düzenlemelerin farklı şekillerde yeniden getirilmesi suretiyle hukuksuzluk devam ettirilmiştir.  Sağlık Bakanlığı, öncelikle hukuka hâkim bürokratlar eliyle mevzuat düzenlemeleri yapmalı, sivil toplum kuruluşlarının ve sahada bizzat sorunları yaşayan hekimlerin görüşlerine değer vermelidir. Yargı tarafından hukuka aykırı bulunan hükümlerde ısrar edilerek farklı model ve biçimlerle aynı içeriği sürdüren mevzuat üretme alışkanlığından vazgeçilmelidir.

Son olarak, meslektaşlarımıza dilekçe verme ve dava açma süreçlerinde yasal süreleri kaçırmamaları konusunda dikkatli olmalarını önemle hatırlatıyoruz.