Yetkili Sendikadan ''Sorma Ver'' Parası Talebi: Dayanışma Aidatı Teklifi

 "Yetkili sendika dışındaki sendikalara üye olan kamu görevlileri ile herhangi bir sendikaya üye olmayan kamu görevlileri, toplu sözleşmenin kamu görevlilerinin geneline yönelik bölümünden doğrudan görev yaptıkları kurumun dahil olduğu hizmet koluna ilişkin bölümünden ise ilgili hizmet kolundaki yetkili sendikaya, hizmet kolu toplu sözleşmesinde ve/veya ilgili mevzuatta belirtilen tutarda/oranda dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanabilirler."

- Detaylı açıklamalara geçmeden önce önbilgi olarak verilmesi gereken husus şudur ki, Toplu Sözleşme görüşmelerine Kamu Görevlileri Sendika Heyeti olarak katılan 15 kişilik heyetin 13 temsilcisi Memur-Sen Konfederasyonu ve bu konfederasyona bağlı 11 sendikadan oluşmaktadır. Yani hizmet kollarındaki en yüksek üyeye sahip sendikaların tamamı Memur-Sen Konfederasyonuna bağlı sendikalardır ve toplu sözleşme görüşmelerine katılan 15 kişilik heyetten 13 kişisi bu konfederasyon ve konfederasyona bağlı sendika temsilcileridir.

- Memur-Sen Konfederasyonun geçtiğimiz günlerde yayınladığı 8. Dönem Toplu Sözleşme Teklifleri'ndeki 8. Madde ile açıkça kanuna aykırı olan DAYANIŞMA AİDATI teklifi getirilmiştir. Bu teklifle kısaca, sendikasız ya da kamu görevlisinin çalıştığı hizmet kolundaki yetkili sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinin, yetkili sendikaya aidat ödemezse, Toplu Sözleşmeden dışlanması teklif edilmiştir.

- Getirilen teklifin Toplu Sözleşmede kabul edilmesi durumunda, ister sendikasız olsun, ister başka sendikaya üye olsun, yetkili sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinin Toplu Sözleşmenin hizmet kollarına ilişkin maddelerdeki hükümlerden ANCAK YETKİLİ SENDİKAYA DAYANIŞMA AİDATI ÖDEMESİ ŞARTIYLA FAYDALANABİLMESİ durumu ortaya çıkacaktır. Bu dayanışma aidatı ödemeyen kamu görevlilerin, kendi hizmet koluna özgü olarak kabul edilen toplu sözleşme hükümlerinden faydalanamayacağı teklif edilmiştir. 

- Her ne kadar konfederasyon başkanının 12 Haziran 2025 tarihli açıklamasında, Anayasa Mahkemesi'nin 09/01/2025 tarihli 2020/17953 başvuru numaralı kararı hakkında, "İşçi sendikacılığında, üyenin emeğinin hakkı korunurken, sendikanın da emeği korunmakta ve dayanışma aidatıyla adil bir sistem hayata geçirilmektedir. Kamu görevlileri sendikacılığında ise bu durumun tam tersi kurgulanmış; yetkili-sendikalı-sendikasız arasında hiçbir ayrım yapılmadan yetkili sendikanın ortaya koyduğu emek ve gayret yok sayılmıştır. ...AYM’nin 2020/17953 Başvuru Numaralı ve 12.06.2025 tarih, 32924 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kararıyla; en çok üyesi olan Sendikanın üyesi olanlarla olmayanlara sosyal denge tazminatı yönünden farklı muamele uyguladığı, farklı muamelenin sendika üyesi olunması konusunda teşvik edici olduğu, farklı muamelenin haklı ve nesnel bir sebebe dayanıp dayanmadığı, yetkili sendikanın sözleşme serbestisine sahip olduğu ve sendika üyesi olunmasında fiili bir teşvik yaratılacağı gibi kriterlerin esas olduğunu öngören önemli bir görüşü ortaya koyarak kamu görevlileri sendikacılığında önemli bir kapı araladı." şeklinde beyanda bulunmuş ve Anayasa Mahkemesi'nin MemurSen Konfederasyonuna bağlı Bem-Bir-Sen (Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası) başvurusu hakkında "Sosyal Denge Tazminatı" hakkında  iptal kararını referans almış ise de söz konusu kararlar hatalı yorumlanmış ve hukuka aykırı olan 8. Toplu Sözleşme Sözleşme Telifleri'nin 8. Maddesindeki teklif olan toplu sözleşme hükümlerinden faydalanmak için yetkili sendikaya "DAYANIŞMA AİDATININ" ödenmesi gerektiği teklifini getirmişlerdir.

‼️ DAYANIŞMA AİDATI TEKLİFİ AÇIKÇAHUKUKA AYKIRIDIR.

1. Memursen Konfederasyonu ve bağlı sendikaları tarafından teklif edilen "DAYANIŞMA AİDATI" hukuka aykırıdır. Yargının üzerindeki iş yükünden ve yargılamaların uzun sürmesinden faydanılmak suretiyle "Nasılsa iptal olana kadar uygulanır" düşüncesi ile getirilen teklifin hukukumuzda yeri yoktur. 
2. Çünkü Anayasa Mahkemesinin işçi sendikaları için vermiş olduğu 30.12.2020 tarihli 2020/57 esas sayılı karar işçi sendikaları için geçerli olup işçi sendikaları için düzenlenmiş kanun hükümleri çerçevesinde geçerlidir. BU KARAR KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI İÇİN OLMADIĞI GİBİ KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI İÇİN DE HÜKÜM İFADE ETMEMEKTEDİR.
3. Memursen Konfederasyonun "... kamu görevlileri sendikaları için yeni kapı araladı" şeklinde açıkladığı Bem-Bir-Sen (Belediye ve Özel İdare Çalışanları Birliği Sendikası )Anayasa Mahkemesi'nin 09/01/2025 tarihli 2020/17953 başvuru numaralı kararı da "DAYANIŞMA İADATI" İÇİN YENİ BİR KAPI ARALAMAMAKTA VE "DAYANIŞMA AİDATI" İÇİN HUKUKİ ZEMİN OLUŞTURMAMAKTADIR.
4. Çünkü Bem-Bir-Sen, yerel yönetimler hizmet kolunda faaliyet göstermektedir ve bu hizmet koluna ilişkin olarak "sosyal denge tazminatına" dair kanuni düzenleme yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin vermiş olduğu kararda da bu maddeye atıfta bulunarak sosyal denge tazminatının kanun koyucunun iradesine uygun olarak ayrımcılık teşkil etmeyeceğinden dolayı karar verilmiştir.
5. Kaldı ki "DAYANIŞMA AİDATI GETİRİLEMEYECEĞİNE DAİR" AÇIK KANUN HÜKMÜ BULUNMAKTADIR. BUNA RAĞMEN MEMURSEN KONFEDERASYONU TARAFINDAN "DAYANIŞMA AİDATI" GETİRİLMESİ TEKLİF EDİLMEKTEDİR.

❌ Netice olarak Memursen Konfederasyonun "DAYANIŞMA AİDATI" teklifi için dayanak kabul ettiği Anayasa Mahkemesi kararları, bu teklifin hukuki dayanaklarını oluşturmamaktadır ve kararlardan konfederasyon ve bağlı sendikalar lehine kazanım elde edilmeye çalışılmaktadır. Ama bu teklif sendikacılığın ve kamu görevlilerin lehine değil, tam tersine kamu görevlilerin aleyhine sonuç doğurmaktadır. 

‼️ "DAYANIŞMA AİDATI" TEKLİFİ İLE NE YAPILMAK İSTENMEKTEDİR? NASIL BİR SONUÇ DOĞURACAKTIR?

- Bu teklifle sendikasız ya da kamu görevlisinin çalıştığı hizmet kolundaki yetkili sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinin, yetkili sendikaya aidat ödemezse, Toplu Sözleşmeden dışlanması teklif edilmiştir. Yetkili sendikadan olmayan kamu görevlileri ANCAK YETKİLİ SENDİKAYA DAYANIŞMA AİDATI ÖDERSE TOPLU SÖZLEŞMENİN HİZMET KOLUNA İLİŞKİN OLAN HÜKÜMLERİNDEN FAYDALANABİLECEKTİR.

- ŞUAN HUKUKİ DURUM NASIL? Mevcut düzenlemeler gereği şuan toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamamaktadır. FAKAT "DAYANIŞMA AİDATI" TEKLİFİNİN KABUL GÖRMESİ HALİNDE YAPILACAK OLAN TOPLU SÖZLEŞMEDEN SADECEYETKİLİ SENDİKA ÜYELERİ FAYDALANABİLECEKTİR. YETKİLİ SENDİKA ÜYESİ OLMAYAN KAMU GÖREVLİLERİNİN TOPLU SÖZLEŞMEDEN FAYDALANMASI İÇİN YETKİLİ SENDİKAYA AYRICA AİDAT ÖDEMESİ GEREKECEKTİR. 

- Yasal düzenlemelere aykırı olarak getirilen "DAYANIŞMA AİDATI" TEKLİFİNİN KABUL EDİLMESİ HALİNDE, SENDİKASIZ KAMU GÖREVLİLERİNİN YETKİLİ SENDİKAYA AİDAT ÖDEMESİ, BAŞKA SENDİKALARA ÜYE OLAN KAMU GÖREVLİLERİNİN İSE KENDİ SENDİKASINA " SENDİKA AİDATI", TOPLU SÖZLEŞMEDEN FAYDALANMAK İÇİN DE YETKİLİ SENDİKAYA "DAYANIŞMA AİDATI" ÖDEMESİ GEREKECEKTİR.

- Bu durum da açıkça yetkili olmayan sendikalardaki üyelerin yetkili sendikaya üye olmasına yol açacak, kamu görevlilerinin fazladan/mükerrer aidat ödemesine, sendikacılığın gelişimine sekte vuracak, sendikacılıktaki rekabet ortamını yetkili sendika lehine bozacak, yetkili sendikaların dışındaki sendikaların seslerinin kısılmasına, kamu görevlilerinin Memursen ve yetkili olan bağlı sendikalarına mahkum olmasına neden olacaktır.

‼️ ÖDENEN DAYANIŞMA AİDATI İÇİN DEVLET TARAFINDAN KAMU GÖREVLİSİNE ÖDEME YAPILACAK MI?

- Net bir şekilde söylemek gerekirse, HAYIR, ÖDENMEYECEK.

- Bilindiği üzere "Toplu Sözleşme İkramiyesi" sendika üyesi olan kamu görevlilerine sendika üyeliklerine karşılık olarak ödenen bir kalemdir. Fakat Memursen Konfederasyonu tarafından teklif edilen "DAYANIŞMA AİDATI", sendika üyeliğine karşılık olarak yapılan bir kesinti olmadığı için toplu sözleşme ikramiyesi için düzenlenen hükümlerin dışında kalmaktadır.